İşe alacağınız kişi için rapor istediniz. Hekim rapora “işe elverişli değildir” yazdı. Ya da yıllardır çalışan bir personeliniz periyodik muayenede elverişsiz çıktı. Şimdi ne olacak? İyi haber şu: bu karar son söz değildir. Kanun, sağlık raporuna itiraz yolunu açık tutar.
Kanun ne diyor?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 15. maddesi sağlık gözetimini düzenler. Sağlık gözetimi, çalışanın sağlığının işe uygun olup olmadığının düzenli takibi demektir. Muayene işe girişte, iş değişikliğinde ve belirli aralıklarla yapılır. Uzun sağlık sorunları sonrası işe dönüşte de çalışan talep ederse muayene yapılır. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde kural daha serttir. Bu işlerde, işe uygunluğu gösteren sağlık raporu olmadan kimse işe başlatılamaz.
Aynı madde itirazın adresini de gösterir. Raporlara itirazlar, Sağlık Bakanlığının belirlediği hakem hastanelere yapılır. Hakem hastane, itiraz edilen raporu yeniden değerlendirmekle görevlendirilen hastanedir. Kanuna göre hakem hastanenin verdiği karar kesindir. Ayrıca sağlık gözetiminin maliyeti işverene aittir; çalışana yansıtılamaz.
Pratikte ne yapmalı?
Elverişsiz raporu gören işverenin ilk işi durup düşünmek olmalı. Adım adım gidelim:
- Önce raporu anlayın. Kararın gerekçesini işyeri hekiminizle konuşun. Bazı durumlar geçicidir; tedavi ve kontrol sonrası tablo değişebilir.
- Karara katılmıyorsanız itiraz edin. Başvuru, uygulamada il sağlık müdürlüğü üzerinden yürür. Müdürlük, kişiyi Bakanlığın listesindeki hakem hastaneye yönlendirir. İtiraz yolu iki tarafa da açıktır; raporu alan çalışan da raporu isteyen işveren de gündeme getirebilir.
- Hakem hastane kararını bekleyin. Hastane kişiyi yeniden muayene eder ve kararını verir. Bu karar kesindir; süreci belirsizlikte bırakmaz.
- Rapor “elverişli değildir” diye kesinleşirse aceleci davranmayın. Kişiyi işyerinizde sağlığına uygun başka bir işte değerlendirme seçeneğini hekiminizle görüşün. İş sözleşmesini sona erdirmek en son bakılacak kapıdır. Bu aşamada mutlaka kendi hukuk danışmanınıza sorun; bu yazı hukuk tavsiyesi değildir.
Bir de kayıt tarafı var. İtiraz dilekçesini, rapor örneğini ve yazışmaları dosyalayın. Hangi adımı hangi tarihte attığınızı not edin. Düzenli bir dosya, hem süreci hızlandırır hem de sizi olası uyuşmazlıklarda korur.
Madalyonun öbür yüzü de var. Rapora katılmayan çalışan da aynı itiraz yolunu kullanabilir. Çalışan için bu rapor bir ceza değil, sağlığını koruyan bir uyarıdır. Süreci çalışanla açık ve saygılı yürütmek her iki tarafı da korur. Unutmayın; işe giriş raporu ve periyodik muayene ceza için değil, kişiyi doğru işe yerleştirmek için vardır.
Sık yapılan hatalar
- Raporu kesin sanıp hemen işten çıkarmak. İtiraz yolu dururken atılan aceleci adımlar ileride büyük sorun çıkarabilir.
- İtirazı hekimle tartışmaya çevirmek. Rapora kızmak süreci ilerletmez. İtirazın adresi hekim değil, resmi hakem hastane yoludur.
- Süreci sürüncemede bırakmak. İtirazı geciktirmeden başlatın. Sonuç gelene kadar kişiyi sağlığına uygun olmayan işte çalıştırmayın.
- Elverişsiz raporu yok sayıp kişiyi çalıştırmak. Tehlikeli işlerde raporsuz veya elverişsiz kişiyi çalıştırmak işverene ciddi sorumluluk yükler.
- Hastane hastane gezip yeni rapor aramak. Beğenilmeyen raporun çözümü ikinci bir kapı değil, resmi itiraz yoludur.
Sağlık raporları ve itiraz süreci kafanızı karıştırıyorsa yalnız değilsiniz. Gözetim OSGB olarak Bursa’da işe giriş ve periyodik muayeneleri yürütüyor, elverişsizlik durumlarında yol gösteriyoruz. Aklınıza takılanlar için sık sorulan sorular sayfamıza bakabilirsiniz. Sorunuz için bizi arayın: 0224 666 00 11.