Ortam Ölçümleri (İş Hijyeni Ölçümleri)

Bazı riskler gözle görülmez. Gürültü kulağı yavaş yavaş bozar, toz yıllar içinde akciğere yerleşir, kötü aydınlatma iş kazasına zemin hazırlar. Bu risklerin gerçek boyutunu ancak ölçüm gösterir. Ortam ölçümleri, çalışma ortamındaki fiziksel ve kimyasal etkenlerin cihazlarla ölçülüp raporlanması işidir. Rapor, hem çalışan sağlığını korur hem de denetimlerde işvereni güvenceye alır.

Kanun ne diyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene çalışma ortamındaki riskleri ölçtürme ve değerlendirme yükümlülüğü verir. Her etken için ayrı bir yönetmelik vardır: gürültü için Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik, toz için Tozla Mücadele Yönetmeliği, titreşim için Çalışanların Titreşim ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik geçerlidir.

Ölçümler bir kez yapılıp bitmez. Gürültü ölçümü gibi bazı ölçümler yılda bir yenilenir; kesin sıklığı işyerinizin risk değerlendirmesi belirler. Ayrıca yeni makine kurulduğunda veya yerleşim değiştiğinde eski rapor geçerliliğini yitirir; ölçümün tekrarlanması gerekir. Hangi ölçümün sizin işyeriniz için zorunlu olduğunu risk değerlendirmesi belirler.

Pratikte ne yapmalı?

İşyerinize hangi ölçümlerin gerektiği önce yerinde tespit edilir. En sık yapılan ölçümler şunlardır:

• Gürültü ölçümü: Ortamdaki ses seviyesi standartlara uygun cihazlarla ölçülür. Gerekirse gürültü haritası çıkarılır; bu harita işyerinin hangi bölgesinin ne kadar gürültülü olduğunu gösterir.
• Dozimetrik gürültü ölçümü: Çalışanın üzerine takılan küçük bir cihaz, vardiya boyunca kişinin maruz kaldığı gürültüyü kaydeder. Dozimetrik, kişiye özel maruziyet ölçümü demektir.
• Toz ölçümü: Havadaki toz, gravimetrik yöntemle ölçülür. Gravimetrik, havanın filtreden geçirilip toplanan tozun tartılması anlamına gelir.
• Titreşim ölçümü: El aletlerinden ele ve koldan geçen titreşim ile araç kullanımında tüm vücuda geçen titreşim ayrı ayrı ölçülür.
• Termal konfor: Ortamın sıcaklığı, nemi ve hava akım hızı birlikte değerlendirilir. Aşırı sıcak veya soğuk ortam hem sağlığı hem verimi düşürür.
• Aydınlatma ölçümü: Çalışma alanlarındaki ışık düzeyi ölçülür; yetersiz aydınlatma göz yorgunluğuna ve kazalara yol açar.
• Boya ve çözücü buharı ölçümü: Havadaki kolay buharlaşan organik maddelerin miktarı ölçülür.

Ölçüm raporu tek başına bir sonuç değildir. Gözetim OSGB’de raporları iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri birlikte değerlendirir. Hangi bölümde iyileştirme gerektiği ve hangi kişisel koruyucu donanımın kullanılacağı size açıkça bildirilir. Kişisel koruyucu donanım, kulaklık ve maske gibi çalışanı riskten koruyan ekipmandır. Gürültülü işlerde çalışanların işitme sağlığı ayrıca odyometri testi ile, tozlu işlerde akciğer sağlığı solunum (nefes) testi ile takip edilir.

Sık yapılan hatalar

• Ölçümü yaptırıp raporu okumamak. Dosyada duran rapor kimseyi korumaz; sınır aşımı varsa önlem alınmalıdır.
• Yerleşim değiştikten sonra eski raporla devam etmek. Yeni makine veya yeni düzen, ölçüm sonuçlarını tamamen değiştirebilir.
• Sadece ortam ölçümüyle yetinmek. Ortam ortalaması iyi çıksa bile, tek bir çalışanın kişisel maruziyeti sınırı aşıyor olabilir.
• Ölçümü denetim öncesine sıkıştırmak. Son dakika ölçümü planlamayı bozar; eksik parametre denetimde açık yaratır.

İşyeriniz için hangi ölçümlerin zorunlu olduğunu birlikte belirleyelim. Teklif ve sorularınız için telefonumuz: 0224 666 00 11.