Acil Durum Eylem Planı

Yangın, deprem, kimyasal sızıntı veya patlama önceden haber vermez. Böyle bir anda çalışanlarınız ne yapacağını bilmiyorsa, panik zararı büyütür. Acil durum planı — yaygın adıyla acil durum eylem planı — kötü günde kimin ne yapacağını önceden belirleyen yazılı yol haritasıdır. Kim alarmı verecek, kim müdahale edecek, herkes nerede toplanacak; hepsi bu planda yazar. Doğru hazırlanmış ve denenmiş bir plan, can kaybını ve maddi zararı en aza indirir.

Kanun ne diyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 11 ve 12. maddeleri, her işverene acil durumlara hazırlık yükümlülüğü verir. Buna bağlı yönetmelik, planın içeriğini ve kurulacak ekipleri tanımlar. Çalışan sayısı ne olursa olsun her işyeri bu planı hazırlamak zorundadır.

Plan yalnızca bir belge değildir. İşyerinde söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım için görevli çalışanlar belirlenir. Kaç kişinin görevlendirileceği, işyerinin tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre değişir. Güncel oranları ve yaptırım tutarlarını bize sorabilirsiniz.

Pratikte ne yapmalı?

Öncelikle işyerinizde hangi acil durumların yaşanabileceği belirlenir. Yangın riski hemen hemen her işyeri için geçerlidir; ama kimyasal kullanan bir tesiste sızıntı, yüksek raflı depolama yapılan bir işletmede devrilme riski de listeye girer. Bu tespitler, risk değerlendirmesi ile birlikte yürütülür; iki belge birbirini besler.

Sonra kaçış yolları ve toplanma noktası belirlenir. Tahliye krokisi hazırlanır ve herkesin görebileceği yerlere asılır. Kroki, kat planı üzerinde çıkış yollarını gösteren basit bir çizimdir. Ardından acil durum ekipleri kurulur: kim söndürmeye koşacak, kim kapıları kontrol edecek, kim ilk yardım yapacak.

Ekiplerin görevlendirilmesi ile iş bitmez; ekiplerde yer alan çalışanların eğitilmesi gerekir. Gözetim OSGB, söndürme ekipleri için sertifikalı temel yangın eğitimi düzenler. İlk yardım ekibinin hazırlığında ise işyeri hekimimiz size yol gösterir. Son adım tatbikattır. Plan ancak denendiğinde işe yarar. Tahliye süresi tutulur, aksayan noktalar not edilir ve plana işlenir. Tatbikatı belgeleyen tutanak da dosyada saklanır; denetimde ilk sorulan kayıtlardan biridir.

Patlayıcı ortam bulunan işyerlerinde acil durum hazırlığı tek başına yetmez. Bu tesislerde ayrıca patlamadan korunma dokümanı hazırlanması gerekir.

Sık yapılan hatalar

• Planı hazırlatıp tatbikat yapmamak. Kâğıt üzerindeki plan, denenmediği sürece sadece dosyada durur. Gerçek anda kimse rolünü hatırlamaz.
• Ekip listesini güncellememek. Görevli çalışan işten ayrılır, plan eski isimle kalır. Denetimde ve gerçek olayda bu büyük açık yaratır.
• Krokiyi asmamak veya eski krokiyi bırakmak. Yerleşim değişir, kroki değişmez. Misafir ve yeni çalışan kaçış yolunu bulamaz.
• Toplanma noktasını belirsiz bırakmak. Herkes dışarı çıkar ama kimin eksik olduğunu kimse bilemez. Sayım yapılamayan tahliye tamamlanmamış demektir.
• Yeni bölüm veya bina eklendiğinde planı yenilememek. Plan, işyerinin bugünkü halini anlatmalıdır; dünkü halini değil.

Acil durum planınızı hazırlatmak, ekiplerinizi eğitmek veya tatbikat düzenlemek için Gözetim OSGB’yi arayın. Teklif ve sorularınız için telefonumuz: 0224 666 00 11.