Kan Tahlili
Hemogram, tam kan sayımıdır. Kan tetkikleri, 6331 sayılı Kanun’un işverene yüklediği sağlık gözetiminin parçasıdır; hemogramda kırmızı kan hücreleri ve hemoglobin kansızlığı, beyaz kan hücreleri enfeksiyonu, trombositler pıhtılaşmayı gösterir. Hangi testlerin isteneceğine işin tehlike sınıfı ve çalışanın maruziyetine göre işyeri hekimi karar verir.
Çalışanınızın sağlık durumunu bilmeden işe başlatmak hem yasal hem insani bir risktir. Kan tahlili, işe giriş ve periyodik muayenelerin en temel parçalarından biridir. Küçük bir kan örneği; kansızlıktan şeker hastalığına, karaciğer sorunlarından bulaşıcı hastalıklara kadar birçok durumu ortaya çıkarır. Gözetim OSGB (yetki belgesi OSGB-236), bu testlerin tamamını kendi bünyesinde tek seferde yapar. Kan testi mi, kan tahlili mi arıyorsunuz? Hangi adla ararsanız arayın, işyeri tetkiklerindeki karşılığı bu sayfada anlatılan testlerdir; tam kan sayımı (hemogram) da bunlardan biridir.
Kısaca
- Kim: Sağlık gözetimine tabi her işyeri; panel işe girişte ve periyodik muayenelerde tekrarlanır.
- Dayanak: 6331 sayılı Kanun md.15; tetkik listesi işyeri hekiminin kararıyla işe göre belirlenir.
- Süre: Tekrar aralığı periyodik muayeneyle aynıdır. Periyodik muayenenin üst sınırı tehlike sınıfına göre 5, 3 veya 1 yıldır (az tehlikeli, tehlikeli, çok tehlikeli).
- Nereden: Numune merkezde ya da gezici iş sağlığı aracıyla işyerinde alınır; numuneler Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş dış mikrobiyoloji laboratuvarında çalışılır.
İşe girişte kan tahlili zorunlu mu?
Evet, kan tahlili işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerinin zorunlu bir parçasıdır. İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, her işverene çalışanları için sağlık gözetimi yükümlülüğü getirir ve bu yükümlülük, çalışanın genel sağlık durumunu ortaya koyan temel kan tetkiklerinin düzenli olarak yaptırılmasını da kapsar. Sağlık gözetimi iki ayaklıdır: işe giriş sağlık raporu ve düzenli aralıklarla tekrarlanan periyodik sağlık muayeneleri. Hangi kan testlerinin isteneceğine işyeri hekimi karar verir. İşin tehlike sınıfı, çalışanın görevi ve maruz kaldığı maddeler bu kararı belirler. Örneğin kimyasalla çalışan birinde karaciğer testleri, gıda işinde çalışan birinde hepatit testleri öne çıkar. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde sağlık raporu olmadan çalışan işe başlatılamaz. Az tehlikeli işyerlerinde de sağlık gözetimi yükümlülüğü aynen devam eder.
Hangi kan testleri yapılır
İşe giriş ve periyodik muayenelerde en sık istenen testler şunlardır:
- Hemogram (tam kan sayımı): Kansızlık, enfeksiyon ve birçok hastalığın ilk ipuçlarını verir.
- Açlık ve tokluk kan şekeri, HbA1c: Şeker hastalığını ve gidişatını gösterir. HbA1c, yakın dönemin ortalama kan şekerini özetleyen bir testtir.
- Karaciğer testleri (ALT, AST, GGT, ALP, bilirubin): Kimyasal ve çözücü maddelerle çalışılan işlerde karaciğerin durumunu izler.
- Böbrek testleri (üre, kreatinin): Böbreklerin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol eder.
- Hepatit ve bulaşıcı hastalık testleri (HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV, Anti-HAV IgM): Sağlık, gıda ve temizlik işlerinde özellikle önemlidir.
HIV testi bu listede yer almaz. HIV durumu, KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veridir ve işe giriş sürecinde rutin HIV taraması yapılmaz. Bir hastalık gerekçesiyle işe alınmama, iş hukukundaki eşit davranma ilkesine aykırı açık bir ayrımcılıktır. Gözetim OSGB bir teşhis ve tedavi merkezi değildir; işe giriş paneli, mevzuatın sağlık gözetimi için öngördüğü tetkiklerle sınırlı tutulur.
Kan tahlili çoğu zaman tam idrar tahlili ve kan grubu kartı ile birlikte istenir.
Pratikte ne yapmalı?
Önce işyeri hekiminizle birlikte pozisyonlara göre bir test listesi çıkarın. Her çalışana aynı paketi uygulamak yerine yapılan işe uygun testleri seçin. Açlık gerektiren testler için çalışanları önceden bilgilendirin; aç karnına gelmeleri gerekir. Numuneler merkezimizde alınabilir. İsterseniz mobil sağlık aracımız işyerinize gelir. Üretim durmadan bütün ekibin kanı sahada alınır. Sonuçlar işyeri hekimine iletilir. Hekim, sonuçları muayene bulgularıyla birlikte değerlendirir ve işe uygunluk kararını verir. Çıkan raporları çalışanın özlük dosyasında saklayın; denetimde ilk istenen belgelerdendir.
Sık yapılan hatalar
- Kan tahlilini sadece işe girişte yaptırıp periyodik tekrarını unutmak.
- Her çalışana aynı test paketini uygulamak; testler yapılan işe göre seçilmelidir.
- Sonuç kağıtlarını dosyaya koyup hekim değerlendirmesinden geçirmemek.
- Aç karnına yapılması gereken testte çalışandan tok karnına numune almak; sonuç yanıltıcı çıkar.
- Testleri farklı yerlerde parça parça yaptırmak; rapor gecikir, takip zorlaşır.
Kan tahlili ve diğer işe giriş tetkikleri için teklif almak ister misiniz? Gözetim OSGB; Bursa, Balıkesir, Yalova, Sakarya, Kocaeli, Bilecik ve Kütahya’daki işyerlerine hizmet verir. Sorularınız için bizi arayın: 0224 666 00 11.
Sık sorulan sorular
Hemogram nedir?
Hemogram tam kan sayımıdır. Kansızlık, enfeksiyon ve birçok hastalığın ilk ipuçlarını veren panel, işyeri kan tahlillerinin başlangıç noktasıdır.
Hemogram neye bakar?
Kanda sayılan hücre serilerine bakar: kırmızı kan hücreleri ve hemoglobin kansızlığı, beyaz kan hücreleri enfeksiyon ve savunma durumunu, trombositler pıhtılaşma durumunu gösterir. Bulguları işyeri hekimi muayene bulgularıyla birlikte değerlendirir.
Tam kan sayımı ile kan tahlili aynı şey mi?
Hemogram, yani tam kan sayımı, kan tahlillerinden biridir. İşe giriş panelinde açlık ve tokluk kan şekeri ile HbA1c, karaciğer testleri, böbrek testleri ve hepatit testleri de yer alabilir; her test ayrı bir durumu izler.
Hemogram nerede yapılır?
Numune Gözetim OSGB merkezinde alınır; ekip kalabalıksa gezici iş sağlığı aracı işyerine gelir ve numune sahada alınır. Numuneler Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilmiş dış mikrobiyoloji laboratuvarında çalışılır.
İşe girişte HIV testi istenir mi?
Hayır. HIV durumu KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veridir; işe giriş sürecinde rutin HIV taraması yapılmaz. Panel, mevzuatın sağlık gözetimi için öngördüğü tetkiklerle sınırlıdır.
Diğer hizmetler
Kurumsal
Hizmeti verenleri ve yetki belgelerini görmek için:
Raporunuz bekletmesin.
Arayın ya da doğrudan gelin — aynı gün dönüş yapıyoruz.