Kan Tahlili

Çalışanınızın sağlık durumunu bilmeden işe başlatmak hem yasal hem insani bir risktir. Kan tahlili, işe giriş ve periyodik muayenelerin en temel parçalarından biridir. Küçük bir kan örneği; kansızlıktan şeker hastalığına, karaciğer sorunlarından bulaşıcı hastalıklara kadar birçok durumu ortaya çıkarır. Gözetim OSGB (yetki belgesi OSGB-236), bu testlerin tamamını kendi bünyesinde tek seferde yapar. Kan testi mi, kan tahlili mi arıyorsunuz? Hangi adla ararsanız arayın, işyeri tetkiklerindeki karşılığı bu sayfada anlatılan testlerdir; tam kan sayımı (hemogram) da bunlardan biridir.

Kanun ne diyor?

İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, her işverene çalışanları için sağlık gözetimi yükümlülüğü getirir. Sağlık gözetimi iki ayaklıdır: işe giriş sağlık raporu ve düzenli aralıklarla tekrarlanan periyodik sağlık muayeneleri. Hangi kan testlerinin isteneceğine işyeri hekimi karar verir. İşin tehlike sınıfı, çalışanın görevi ve maruz kaldığı maddeler bu kararı belirler. Örneğin kimyasalla çalışan birinde karaciğer testleri, gıda işinde çalışan birinde hepatit testleri öne çıkar. Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde sağlık raporu olmadan çalışan işe başlatılamaz. Az tehlikeli işyerlerinde de sağlık gözetimi yükümlülüğü aynen devam eder.

Hangi kan testleri yapılır

İşe giriş ve periyodik muayenelerde en sık istenen testler şunlardır:

• Hemogram (tam kan sayımı): Kansızlık, enfeksiyon ve birçok hastalığın ilk ipuçlarını verir.
• Açlık ve tokluk kan şekeri, HbA1c: Şeker hastalığını ve gidişatını gösterir. HbA1c, yakın dönemin ortalama kan şekerini özetleyen bir testtir.
• Karaciğer testleri (ALT, AST, GGT, ALP, bilirubin): Kimyasal ve çözücü maddelerle çalışılan işlerde karaciğerin durumunu izler.
• Böbrek testleri (üre, kreatinin): Böbreklerin düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol eder.
• Hepatit ve bulaşıcı hastalık testleri (HBsAg, Anti-HBs, Anti-HCV, Anti-HAV IgM): Sağlık, gıda ve temizlik işlerinde özellikle önemlidir.

HIV testi bu listede yer almaz. HIV durumu, KVKK kapsamında özel nitelikli kişisel veridir ve işe giriş sürecinde rutin HIV taraması yapılmaz. Bir hastalık gerekçesiyle işe alınmama, iş hukukundaki eşit davranma ilkesine aykırı açık bir ayrımcılıktır. Gözetim OSGB bir teşhis ve tedavi merkezi değildir; işe giriş paneli, mevzuatın sağlık gözetimi için öngördüğü tetkiklerle sınırlı tutulur.

Kan tahlili çoğu zaman tam idrar tahlili ve kan grubu kartı ile birlikte istenir.

Pratikte ne yapmalı?

Önce işyeri hekiminizle birlikte pozisyonlara göre bir test listesi çıkarın. Her çalışana aynı paketi uygulamak yerine yapılan işe uygun testleri seçin. Açlık gerektiren testler için çalışanları önceden bilgilendirin; aç karnına gelmeleri gerekir. Numuneler merkezimizde alınabilir. İsterseniz mobil sağlık aracımız işyerinize gelir. Üretim durmadan bütün ekibin kanı sahada alınır. Sonuçlar işyeri hekimine iletilir. Hekim, sonuçları muayene bulgularıyla birlikte değerlendirir ve işe uygunluk kararını verir. Çıkan raporları çalışanın özlük dosyasında saklayın; denetimde ilk istenen belgelerdendir.

Sık yapılan hatalar

• Kan tahlilini sadece işe girişte yaptırıp periyodik tekrarını unutmak.
• Her çalışana aynı test paketini uygulamak; testler yapılan işe göre seçilmelidir.
• Sonuç kâğıtlarını dosyaya koyup hekim değerlendirmesinden geçirmemek.
• Aç karnına yapılması gereken testte çalışandan tok karnına numune almak; sonuç yanıltıcı çıkar.
• Testleri farklı yerlerde parça parça yaptırmak; rapor gecikir, takip zorlaşır.

Kan tahlili ve diğer işe giriş tetkikleri için teklif almak ister misiniz? Gözetim OSGB; Bursa, Balıkesir, Yalova, Sakarya, Kocaeli, Bilecik ve Kütahya’daki işyerlerine hizmet verir. Sorularınız için bizi arayın: 0224 666 00 11.