Sabit Tıbbi Tetkik Merkezi ve Gezici Sağlık Hizmeti

Sabit merkez mi, mobil araç mı?

İkisi de bizde; seçim çalışan sayısına ve işin yapıldığı yere göre değişir:

Durum	Uygun olan
Tek tek gelen çalışan, birkaç kişilik işe giriş	Nilüfer’deki sabit tıbbi tetkik merkezimiz (T.C. Sağlık Bakanlığı izin belgesi no 10326)
Kalabalık ekip, vardiyalı üretim, şehir merkezine uzak tesis	Gezici iş sağlığı aracı (izin belgesi no 10563)
Şantiye ve saha ekipleri	Gezici araç — ekip dağılmadan sahada tamamlanır

Sabit merkez ve gezici araç aynı altı tetkiki yapmaya yetkilidir; ikisi de aynı OSGB çatısı altındadır. Bu yüzden hangi yolu seçerseniz seçin, süreç ve sorumlu hekim değişmez. Bildirim süresi ise farklıdır: gezici araçta taramadan en az yedi gün, sabit tıbbi tetkik merkezinde en az bir gün önce bildirim yapılır; ikisinde de kimlik doğrulaması zorunludur.

Türkiye genelinde, fabrikanızda ya da şantiyenizde toplu tarama mı planlıyorsunuz? Gezici araçla yapılan tek seferlik tarama operasyonları için kardeş sitemiz mobilsagliktaramasi.com adresinden teklif alabilirsiniz.

Mobil sağlık taraması nedir?

Mobil sağlık taraması, çalışanların iş sağlığı tetkiklerinin hastaneye gidilmeden, Sağlık Bakanlığı izin belgeli gezici iş sağlığı aracıyla işyerinde yapılmasıdır. Halk arasında “işyerinde sağlık taraması” ya da “mobil tarama” olarak da bilinir. Yasal çerçevesini Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 20.01.2022/31725) çizer.

Gözetim OSGB bu hizmeti kendi aracıyla ve kendi laboratuvarıyla verir: Gezici İş Sağlığı Aracı Faaliyet İzin Belgesi no 10563 (T.C. Sağlık Bakanlığı / Bursa İl Sağlık Müdürlüğü) ve çatı OSGB yetki belgesi no OSGB-236 (T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2014’ten bu yana). Tetkik dışarıya iş olarak gönderilmez; planlama, tetkik, laboratuvar ve hekim değerlendirmesi tek çatı altındadır.

Gezici iş sağlığı aracında hangi tetkikler yapılabilir?

Gezici araçta yapılabilecek tetkikler, aracın izin belgesinde tek tek sayılır — belgede yazmayan tetkik yapılamaz. Aracımızın izin belgesi şu altı tetkiki kapsar:

Tetkik	Ne işe yarar
PA akciğer grafisi (akciğer filmi)	Tozlu ve dumanlı işlerde akciğer değişimlerini gösterir
Endüstriyel işitme tarama testi (odyometri)	Gürültülü hatlarda işitme kaybını erken yakalar
Solunum fonksiyon testi (SFT)	Akciğer kapasitesini ölçer; toz ve kimyasalla çalışılan işlerde istenir
Elektrokardiyografi (EKG)	Kalp ritmini kontrol eder; ağır işlerde ve yüksekte çalışmada aranır
Göz fonksiyonları ölçümü	Görme keskinliği ve renk görme taraması
Laboratuvar için numune alma	Kan ve idrar örnekleri; analiz laboratuvarda yapılır

Bu listenin dışına çıkılamaz: mevzuat, izin belgesinde yazmayan tetkikin yapılmasını ve araçta tedavi uygulanmasını yasaklar. Hangi çalışana hangi tetkikin gerektiğine işyeri hekimi karar verir; tetkiki talep etme yetkisi de ondadır.

Alınan kan ve idrar örnekleri kendi laboratuvarımızda analiz edilir. Görüntüleme ve ölçüm cihazlarının kalibrasyonu — yani cihazın doğru ölçtüğünün düzenli olarak doğrulanması — izin belgesinin ayrılmaz parçasıdır.

Mobil sağlık taraması yasal olarak geçerli mi?

Evet. Gezici araçta yapılan tetkik ile sabit bir merkezde yapılan tetkik arasında geçerlilik farkı yoktur. Belirleyici olan üç şey vardır: aracın Sağlık Bakanlığı izin belgeli olması, tetkiklerin belgede yazan kapsamda yapılması ve İSG-KATİP üzerinden karşılıklı onaylı bir sözleşmenin bulunması. İzin belgesi olmayan araçlarla yaptırılan tarama ise denetimde belge sorununa dönüşür.

Gezici araç işe giriş sağlık raporu düzenleyebilir mi?

Hayır. Gezici araç tetkik yapar, sağlık raporu düzenlemez. Araçta yapılan tetkiklerin sonuçları işyeri hekimine iletilir; işe uygunluk değerlendirmesini ve işe giriş sağlık raporunu hekim yazar. Sahada “araç rapor da verir” denildiğini duyarsanız, tetkik ile raporun ayrı işler olduğunu hatırlayın.

İşyerinde sağlık taraması nasıl planlanır?

Tarama, kapıya habersiz gelen bir araçla değil, önceden onaylanmış bir sözleşmeyle yapılır. Mevzuat gezici araç hizmeti için İSG-KATİP üzerinden karşılıklı onaylı sözleşmeyi ve taramadan en az yedi gün önce bildirimi şart koşar. Onaylı sözleşme ve bildirim olmadan yapılan tetkik mevzuata aykırıdır; denetimde kabul görmez. Süreç pratikte şöyle işler:

• Kapsam belirlenir. İşyeri hekimi, işin riskine göre hangi çalışana hangi tetkikin gerektiğini çıkarır. Gürültülü hatta işitme testi, tozlu işte akciğer filmi atlanmaz.
• Sözleşme ve bildirim yapılır. İSG-KATİP kaydı ve yedi günlük bildirim süresi bizim tarafımızdan yürütülür.
• Gün ve saat vardiyaya göre kurulur. Araç işyerinize gelir, tetkikler araçta yapılır; her çalışan işbaşından yalnızca kısa süre ayrılır ve program hattı durdurmayacak şekilde planlanır.
• Kimlik doğrulaması yapılır. Tetkik, kimliği doğrulanmayan çalışana yapılamaz.
• Sonuçlar hekime iletilir. Numuneler laboratuvara aktarılır ve alındıktan sonra en geç kırk sekiz saat içinde, ruhsatlı laboratuvarda analiz edilir.
• Değerlendirme tamamlanır. Sonuçları işyeri hekimi değerlendirir ve periyodik sağlık muayenesi sürecine işler; şüpheli bulgusu olan çalışan ileri tetkike yönlendirilir.
• Tarama günü eksik kalan çalışan için telafi planlanır. İzinli veya raporlu olan kimse takip dışında kalmaz.

Toplu işe alımlarda işe giriş tetkikleri de aynı araçla yapılabilir; raporu yine işyeri hekimi düzenler.

Mobil sağlık taraması hangi illerde yapılabilir?

Türkiye genelinde. İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi Bakanlık kuralı gereği Bursa ve komşu illerle sınırlıdır (Bilecik, Yalova, Kocaeli, Sakarya, Balıkesir, Kütahya). Gezici iş sağlığı aracı ise ayrı bir izin belgesiyle çalışır ve bu belge il sınırı getirmez — İstanbul’daki ya da Ankara’daki tesisiniz için de resmî geçerlilikte tarama yapılabilir.

Bursa ve komşu illerdeki sözleşmeli işyerlerimizde tarama, periyodik sağlık gözetiminin bir parçası olarak yürütülür. Türkiye genelindeki tek seferlik toplu tarama operasyonları için kardeş sitemiz mobilsagliktaramasi.com adresine bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Yetki belgesi olmayan araçla tarama yaptırmak. Belgesiz araçla yapılan taramanın bedeli denetimde ödenir; belge numarasını sormak hakkınızdır.
• Taramayı üretimin en yoğun dönemine denk getirmek. Planlama sezona ve vardiyaya göre yapılır.
• Çalışan listesini hazırlamamak. Liste hazır değilse araç kapıda bekler, süreç uzar.
• En dar tetkik paketini seçip riske özgü testi atlamak. Riskin karşılığı olmayan paket, taramayı kâğıt üstünde bırakır.
• Sonuçları hekim değerlendirmesi olmadan arşive kaldırmak. Tarama, hekim yorumuyla tamamlanır.
• Taramayı tek seferlik kampanya sanmak. Sağlık gözetimi düzenli tekrar ister; aralığı tehlike sınıfınız belirler.
• Sonucu çalışanla paylaşmamak. Çalışan kendi sonucunu bilmeli, gerekiyorsa tedaviye yönlendirilmelidir.

Aracın işyerinize geleceği günü planlamak veya kapsamı birlikte çıkarmak için bizi arayın: 0224 666 00 11.