İş sağlığı ve güvenliği eksikleri, denetimde işverenin karşısına para cezası olarak çıkar. Üstelik bazı cezalar tek seferlik değildir; eksik giderilmedikçe her ay yeniden kesilir. Bu yazıda ceza sisteminin nasıl işlediğini sade bir dille anlatıyoruz.
Kanun ne diyor?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverene bir dizi somut görev verir. Kanunun 26. maddesi de bu görevleri yerine getirmeyenlere idari para cezası öngörür. İdari para cezası, mahkeme kararı gerekmeden doğrudan idare tarafından kesilen para cezasıdır.
Cezanın tutarı üç şeye göre değişir:
- İşyerinin tehlike sınıfı: Az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıflar için farklı oranlar uygulanır.
- Çalışan sayısı: Çalışan sayısı arttıkça aynı fiilin cezası da artırılarak uygulanır.
- Fiilin türü: Bazı cezalar tek seferliktir. Bazıları her çalışan için ayrı, bazıları da aykırılık sürdükçe her ay tekrar kesilir.
Ceza kesilen başlıca eksikler şunlardır: iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirmemek, risk değerlendirmesi yapmamak, çalışanlara sağlık gözetimi yaptırmamak, İSG eğitimi vermemek, acil durum planı hazırlamamak ve iş kazasını süresinde SGK’ya bildirmemek. Kaza bildirimi için kanunda öngörülen süre üç iş günüdür.
Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. Yeniden değerleme oranı, devletin her yıl ilan ettiği resmi artış oranıdır. Bu yüzden geçmiş yıllara ait tablolar bugünü göstermez. Güncel tutarı 2026 ceza hesaplayıcımızdan görebilir veya bize sorabilirsiniz.
Pratikte ne yapmalı?
Cezadan korunmanın yolu, denetim gelmeden önce eksikleri kapatmaktır. Şu adımları öneriyoruz:
- İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi sözleşmelerinizi İSG-KATİP üzerinden onaylayın. Onaysız sözleşme, hizmeti alıyor olsanız bile sizi korumaz.
- Risk değerlendirmenizi yaptırın ve güncel tutun. İşyerinde önemli bir değişiklik olduğunda yenileyin.
- Her çalışan için işe giriş sağlık raporu alın ve periyodik muayeneleri aksatmayın.
- İSG eğitimlerini verdirin ve imzalı eğitim kayıtlarını saklayın. Kayıt yoksa eğitim de yok sayılır.
- İş kazalarını üç iş günü içinde SGK’ya bildirin. Küçük görünen kazaları da kayıt altına alın.
Sık yapılan hatalar
- “Küçük işyeriyim, kapsam dışıyım” diye düşünmek. Kanun, çalışanı olan hemen her işyerini kapsar. Çalışan sayısı sadece cezanın tutarını etkiler, kapsamı kaldırmaz.
- Aylık tekrar eden cezaları bilmemek. Uzman ve hekim bulundurmama gibi eksiklerde ceza, eksik devam ettiği her ay için yeniden kesilir. Bekledikçe fatura büyür.
- Hizmeti alıp evrakı tamamlamamak. Sözleşme onayı, eğitim imzası veya rapor eksikse denetimde hizmet almamış görünürsünüz.
- Kaza bildirimini geciktirmek. Süre kısa olduğu için bildirim çoğu zaman unutulur. Bu da ayrı bir ceza kalemidir.
Ceza tablolarıyla uğraşmak yerine eksiklerinizi birlikte kapatalım. Gözetim OSGB olarak işyerinizin durumunu ücretsiz değerlendirip size net bir yol haritası sunuyoruz. Teklif ve sorularınız için bizi 0224 666 00 11 numaralı telefondan arayabilirsiniz.
İşyerinize özel tutarı görmek için 2026 ceza hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz — çalışan sayısı ve tehlike sınıfı çarpanlarını sizin için uygular.