DOSAB OSGB

DOSAB, yani Demirtaş Organize Sanayi Bölgesi, Bursa Osmangazi’de tekstil ve otomotiv sektörlerinin merkezi olan bir OSB’dir. Bölgede sanayi 1971’de bir otomobil fabrikasının açılmasıyla başladı, bölge 1990’da OSB statüsü kazandı. DOSAB’ın kendi 2025 verilerine göre 491 hektarlık alanda 550’yi aşkın faal firma ve 37 binden fazla çalışan var; firmaların yaklaşık %70’i tekstil, %20’si otomotiv sektöründe. Burada vardiyalı üretim yaygındır; makineler gece gündüz durmaz.

DOSAB’da OSGB hizmeti, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerektiğinde diğer sağlık personelinin dışarıdan, yetkili bir kuruluştan alınması demektir. OSGB, yani Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi, bu hizmeti vermeye Bakanlıkça yetkilendirilmiş kuruluştur. Gözetim OSGB, OSGB-236 yetki belgesiyle DOSAB ve Demirtaş çevresindeki işyerlerine hizmet verir.

DOSAB’da OSGB hizmeti: danışmanlık, işe giriş raporu ve gezici araç

DOSAB’dan bize ulaşan işverenler çoğunlukla üç şeyden birini arar. İlki sürekli OSGB hizmetidir: tehlike sınıfınıza uygun iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirir, risk değerlendirmesini ve zorunlu iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini vardiya düzeninize göre yürütürüz. İkincisi işe giriş sağlık raporudur: yeni çalışanınızı Üçevler’deki merkezimize randevusuz gönderebilirsiniz; işe giriş sağlık tetkikleri tek seansta yapılır. Üçüncüsü toplu tetkiktir: Sağlık Bakanlığı izinli gezici aracımız OSB içinde fabrikanıza gelir, hat durmadan tarama yapılır.

Otomotiv yan sanayinde iş sağlığı ve güvenliği

DOSAB’daki otomotiv firmalarının çoğu ana sanayiye parça üreten tedarikçilerdir: metal pres ve sac şekillendirme, kaynak, plastik enjeksiyon, boya ve montaj hatları. Bu hatlarda öne çıkan riskler pres ve kesici makinelerde sıkışma, kaynak dumanı ve metal tozu, boya ve solvent buharı, sürekli gürültü ve forkliftle malzeme taşımadır. Ana sanayi müşterileri tedarikçi denetimlerinde çoğu zaman İSG kayıtlarına da bakar; risk değerlendirmesi, eğitim ve sağlık gözetimi belgelerinin eksiksiz olması bu yüzden yasal olduğu kadar ticari bir gerekliliktir. Uzmanımız hat bazında risk değerlendirmesini ve eğitimleri yürütür; hekimimiz kaynak ve boya bölümünde çalışanlar için solunum testi ve akciğer grafisi, pres ve montaj hatlarında işitme testi takvimini kurar.

Tekstilde iş sağlığı ve güvenliği

DOSAB’daki firmaların büyük bölümü tekstildedir: iplik, dokuma, örme, boya-terbiye ve konfeksiyon. Dokuma salonlarındaki yüksek gürültü, iplik ve dokumada pamuk ve elyaf tozu, boyahanelerde kimyasallar ve sıcak ortam, üç vardiyalı düzende gece çalışması bu sektörün başlıca İSG konularıdır. Gürültülü salonlarda ortam ölçümü ve işitme takibi, tozlu bölümlerde solunum takibi, boyahanede kimyasalların güvenlik bilgi formlarına göre eğitim ve koruyucu donanım planı birlikte kurulur. Gece vardiyasında çalışanlar da gündüz ekibiyle aynı sağlık gözetimi ve eğitim takviminin içindedir.

Kanun ne diyor?

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre her işveren, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı hizmeti almak zorundadır. Tekstil ve otomotiv yan sanayinde bu işin iki başlığı öne çıkar: gürültü ve toz. Dokuma ve pres hatlarındaki gürültüye uzun süre maruz kalan çalışanlara işitme testi (odyometri) yapılır; elyaf tozu, metal tozu veya kaynak dumanı soluyanlara solunum testi (SFT) gerekir. Bu tetkikler işe girişte yapılır, sonrasında düzenli aralıklarla tekrarlanır. Periyodik muayeneler tehlike sınıfına göre planlanır: çok tehlikeli işlerde en geç yılda bir, tehlikeli işlerde en geç üç yılda bir, az tehlikeli işlerde en geç beş yılda bir yenilenir. İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri de tekrarlanır: çok tehlikeli sınıfta her yıl, tehlikeli sınıfta iki yılda bir, az tehlikeli sınıfta üç yılda bir. Vardiyalı düzende gece çalışanlar da bu takibin dışında tutulamaz.

Pratikte ne yapmalı?

İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı ziyaretlerini vardiya planınıza göre takvime bağlayın. Gürültülü ve tozlu bölümler için ortam ölçümlerini yaptırın; hangi bölümde hangi tetkikin gerekeceği bu ölçümlere göre netleşir. Yeni aldığınız her çalışan için işbaşından önce işe giriş sağlık raporu düzenletin; periyodik sağlık muayenelerini de vardiya planınıza göre takvime bağlayın.

Toplu taramalarda mobil sağlık aracımız OSB’nin içinde firma firma gezer; işitme testi, solunum testi, kan tahlili ve akciğer filmi araçta yapılır. Taramayı vardiya aralarına denk getiririz: çalışan hattından kısa süreliğine ayrılır, hat durdurulmadan planlanır. Gece vardiyası için ayrı bir tarama saati de planlanabilir.

DOSAB içinde sağlık merkezi var mı?

“OSB sağlık merkezi” diye aranan şey çoğu zaman şudur: işe giriş ve periyodik muayenelerin yapılabileceği, fabrikaya yakın bir yer. DOSAB’daki firmalar için bu ihtiyacı iki yoldan karşılıyoruz. Birincisi, gezici İSG aracımız (yetki no 10563) tetkik ve muayeneler için doğrudan işyerinize gelir; çoğu firma için en pratik yol budur. İkincisi, merkezimiz Üçevler’de, DOSAB’a kısa mesafededir. Tek tek işe girişler için çalışanınızı çalışma saatleri içinde doğrudan gönderebilirsiniz; randevu gerekmez. Pazartesi-Cuma 08:30-17:00, Cumartesi 09:00-12:30 arası açığız.

Sık yapılan hatalar

En sık gördüğümüz hata, gece vardiyasında çalışanları tarama gününün dışında bırakmaktır; muayene yükümlülüğü vardiya ayrımı tanımaz. İkinci hata, gürültülü bölümde kulak tıkacı dağıtıp işitme testini atlamaktır. Test yapılmazsa koruyucunun işe yarayıp yaramadığını kimse bilemez; işitme kaybı yıllar içinde sessizce ilerler. Üçüncü hata, işe giriş raporunu çalışan işbaşı yaptıktan sonra almaktır; olası bir kazada bu eksik doğrudan işverene döner. Ceza tutarları her yıl değişir; güncel rakamları bize sorabilirsiniz.

DOSAB’daki tesisiniz için teklif almak veya vardiya düzeninize uygun tarama planını konuşmak isterseniz bize ulaşın. Gözetim OSGB’yi 0224 666 00 11 numarasından arayın; üretimi durdurmadan ilerleyen bir planı birlikte kuralım.