Risk Değerlendirmesi (Risk Analizi)

Her işyerinde iş kazası ve meslek hastalığı riski vardır. Forkliftin geçtiği koridor, elektrik panosu, kimyasal deposu, hatta ofis merdiveni bile tehlike barındırabilir. Birçok işveren bu riskleri fark etmez. Her gün aynı ortamda çalışan kişi tehlikeye alışır; buna işletme körlüğü denir. Risk değerlendirmesi — yaygın adıyla risk analizi — bu tehlikeleri tek tek bulan, yazılı hale getiren ve her biri için önlem belirleyen çalışmadır. İşyerinizin iş sağlığı ve güvenliği anayasası gibidir; diğer bütün iş sağlığı ve güvenliği çalışmaları bu belgeye dayanır.

Kanun ne diyor?

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, her işverene risk değerlendirmesi yaptırma yükümlülüğü verir. Çalışan sayısı ve yapılan iş fark etmez. Tek çalışanı olan küçük bir dükkân da yüzlerce kişilik fabrika da bu belgeyi hazırlamak zorundadır.

Belge bir kez hazırlanıp rafa kalkmaz. İşyeri taşındığında, yeni makine alındığında veya üretim yöntemi değiştiğinde yenilenmesi gerekir. Ayrıca işyerinin tehlike sınıfına göre belirlenen aralıklarla düzenli olarak güncellenir. Tehlike sınıfı, işyerinin yaptığı işe göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli olarak belirlenen resmî kategoridir. Belgenin eksik veya güncel olmaması denetimlerde yaptırım nedeni olur; güncel yenileme süreleri ve ceza tutarları için bize sorabilirsiniz.

Pratikte ne yapmalı?

İlk adım doğru ekibi kurmaktır. Risk değerlendirmesini işveren tek başına yapmaz. İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve çalışan temsilcisinin birlikte çalışması gerekir. Gözetim OSGB bu ekibi sizin adınıza yönetir; işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı hizmetini tek elden sunar.

Süreç sahada başlar. Uzmanlarımız işyerinizi bölüm bölüm gezer, tehlikeleri yerinde tespit eder. Her tehlike için olasılık ve şiddet değerlendirilir; en acil riskler öne alınır. Sonra bir önlem planı çıkar: hangi risk, hangi önlemle, ne zamana kadar, kimin sorumluluğunda giderilecek. Gürültü ve toz gibi ölçüm gerektiren konularda ortam ölçümleri ile riskin gerçek boyutu sayılarla ortaya konur.

Belirlenen riskler çalışan eğitimlerine de yansıtılır. Çalışanınız kendi bölümündeki tehlikeyi bilirse, önlem kâğıt üstünde kalmaz. Sağlık yönü de unutulmamalıdır; riskli işlerde çalışanların periyodik sağlık muayeneleri risk değerlendirmesiyle uyumlu planlanır.

Sık yapılan hatalar

• Belgeyi bir kez yaptırıp unutmak. Risk değerlendirmesi yaşayan bir dokümandır. Yeni makine geldiğinde güncellenmeyen belge, denetimde geçersiz sayılabilir.
• Kopyala-yapıştır doküman kullanmak. İnternetten bulunan veya başka firmadan alınan genel bir belge sizin işyerinizi anlatmaz. Denetçi bunu ilk bakışta anlar.
• Çalışanları sürece katmamak. Tehlikeyi en iyi bilen, o işi her gün yapan kişidir. Çalışan görüşü alınmayan değerlendirme eksik kalır.
• Önlem planını takip etmemek. Riskleri yazmak yetmez; giderildiğini de belgelemek gerekir. Kapatılmayan maddeler işverenin sorumluluğunda kalır.
• Acil durumları ayrı düşünmek. Risk değerlendirmesi ile acil durum planı birbirini besler; ikisi birlikte ele alınmalıdır.

Risk değerlendirmenizi hazırlatmak veya mevcut belgenizi güncelletmek için Gözetim OSGB ekibine ulaşın. Teklif ve sorularınız için telefonumuz: 0224 666 00 11.