Makine ve Ekipman Periyodik Kontrolü

Kompresör tankı, buhar kazanı, vinç, forklift, iskele… Bu ekipmanların her biri düzenli kontrol edilmezse ciddi kazalara yol açabilir. Periyodik kontrol, iş ekipmanlarının belirli aralıklarla yetkili kişilerce test edilip raporlanmasıdır. Amaç basittir: arıza ve kaza olmadan önce sorunu yakalamak. Gözetim OSGB, kontrolleri işyerinizde yapar ve sonuçları anlaşılır bir raporla sunar.

Kanun ne diyor?

İş ekipmanlarının periyodik kontrolü, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre zorunludur. Her ekipman grubunun kendi standardı ve azami kontrol süresi vardır. Standart daha kısa bir süre öngörüyorsa o süre geçerlidir. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği Ek-III’te belirtilen bazı azami süreler şunlardır:

• Buhar ve kalorifer kazanları: en geç 1 yılda bir
• Taşınabilir gaz tüpleri: en geç 3 yılda bir
• LPG tankları (yerüstü ve yeraltı): en geç 10 yılda bir
• Tehlikeli sıvı tank ve depoları: en geç 10 yılda bir
• Akümülatör ve transformatör: en geç 1 yılda bir
• Havalandırma ve klima tesisatı: en geç 1 yılda bir
• Yapı iskeleleri: en geç 6 ayda bir

Elektrik tesisatı, topraklama ve paratoner kontrolleri de ilgili yönetmeliklere göre yapılır. Paratoner, binayı yıldırımdan koruyan tesisattır; topraklama ise kaçak akımı güvenle toprağa aktaran sistemdir. Kontrolleri ancak yetkili kişiler yapabilir; örneğin iskele kontrolleri inşaat veya makine alanında yetkin teknik kişilerce yürütülür.

Pratikte ne yapmalı?

İlk adım tam bir ekipman envanteri çıkarmaktır. Kontrole tabi ekipmanlar genelde beş grupta toplanır: basınçlı kaplar (kazan, kompresör tankı, tüpler), kaldırma ve iletme araçları (vinç, caraskal, forklift, asansör, iskele), elektrik tesisatı, yangın tesisatı ve söndürme cihazları ile havalandırma sistemleri.

Sonra bir kontrol takvimi oluşturulur. Hangi ekipmanın kontrolü ne zaman doluyor, tek bir çizelgede takip edilir. Gözetim OSGB bu takvimi sizin için kurar ve süresi yaklaşan kontrolleri hatırlatır. Kontroller yapıldıktan sonra raporlar dosyalanır; denetimde ilk istenen belgeler bunlardır.

Rapor “uygunsuz” çıkarsa iş asıl o zaman başlar. Tespit edilen eksik giderilmeden ekipman kullanılmamalıdır. Bu süreç risk değerlendirmesi ile birlikte yürütülür; kontrol sonuçları risk planına işlenir. Gürültü ve titreşim üreten makinelerde ortam ölçümleri tabloyu tamamlar. Şantiyelerdeki iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerimizin tamamını inşaat ve şantiye İSG hizmetleri sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Envanteri eksik tutmak. Kiralık forklift veya geçici iskele çoğu zaman listeye girmez. Oysa kiralık ekipmanın kontrol sorumluluğu da kullanan işverendedir.
• Raporu alıp eksiği gidermemek. Uygunsuzluk yazılı hale geldiği halde giderilmezse, olası kazada sorumluluk ağırlaşır.
• Kontrolü yetkisiz kişiye yaptırmak. Yetkisiz kişinin verdiği rapor geçersizdir; hem para hem zaman kaybıdır.
• İskeleyi kurulumdan sonra kontrolsüz kullanmak. İskele her kurulumda ve düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir; etiketsiz iskeleye çıkılmamalıdır.
• Süre takibini kişiye bırakmak. Takvim tek bir çalışanın aklında kalırsa, o kişi ayrıldığında sistem çöker. Yazılı takip şarttır.

Ekipman envanterinizi çıkarmak ve kontrol takviminizi kurmak için Gözetim OSGB’yi arayın. Teklif ve sorularınız için telefonumuz: 0224 666 00 11.